75 dili kapsayan kapsamlı araştırmada dünyanın en güzel kelimesi belirlendi. Uluslararası jüri tarafından düzenlenen yarışmada, 75’ten fazla dilden yüzlerce aday arasından Maori diline ait “kaitiakitanga” dünyanın en güzel kelimesi seçildi. Dilbilimciler ve kültür uzmanlarının değerlendirmesiyle hazırlanan listede Türkçeden yer alan kelime de ilk 15’e girerek dikkat çekti.

75 farklı dilden 223 kelimenin değerlendirildiği kapsamlı araştırmada dünyanın en güzel kelimesi açıklandı. Uluslararası dilbilimciler, yazarlar ve kültür uzmanlarından oluşan jüri; ses yapısı, anlam derinliği, kültürel önemi ve nadirliği gibi kriterleri dikkate alarak listeyi oluşturdu.

Dil öğrenme platformu Babbel tarafından organize edilen yarışmada, dil uzmanları ve uluslararası jüri üyeleri dünyanın en güzel kelimesini belirlemek üzere bir araya geldi. Yüzlerce başvuru arasından sıyrılarak zirveye yerleşen Maori dilindeki “kaitiakitanga” kelimesi, hem ses melodisi hem de taşıdığı derin felsefi anlamıyla birinci oldu.

“KAITIAKITANGA” NE ANLAMA GELİYOR?

Kelime; doğayı koruma, çevreyi gelecek nesiller adına gözetme ve yaşanabilir bir dünya bırakma sorumluluğunu ifade ediyor. Uzmanlar, hem anlamı hem de fonetik yapısıyla iklim krizine yönelik güçlü bir mesaj taşıdığı değerlendirmesinde bulundu.

Yeni Zelanda’nın yerli halkı Maorilerin dilinden gelen “kaitiakitanga”, doğaya, toprağa, suya ve tüm canlılara karşı sorumlu bir şekilde koruyuculuk üstlenmek anlamına geliyor. İnsanın doğanın sahibi değil, onun ayrılmaz bir parçası olduğu düşüncesine dayanan bu kavram, çevrenin gelecek nesiller için korunması görevini simgeliyor. Jüri üyeleri, küresel çevre sorunlarının yaşandığı günümüzde bu mesajın büyük bir değer taşıdığını vurguladı.

Dil uzmanı Esteban Touma Portilla da, “Küresel ölçekte iklim değişikliğinin etkilerini yaşarken, kaitiakitanga bize çevreye ve birbirimize karşı sorumluluklarımızı hatırlatıyor.” ifadelerini kullandı.

SEÇİM SÜRECİ NASIL GERÇEKLEŞTİ?

Yarışmanın değerlendirme sürecinde sosyal ağlar, dil forumları ve dijital platformlardaki binlerce tartışma analiz edildi. Dünyanın 75’ten fazla dilden 223 kelime finalist olarak belirlendi. Uluslararası jüri; melodik yapı, kültürel değer, anlam özgünlüğü ve modern dünyaya uygunluk kriterlerini dikkate alarak ana kazananı oy birliğiyle ilan etti.

TÜRKÇE’DEN “YAKAMOZ” DA LİSTEYE GİRDİ

Araştırmada çevrim içi dil toplulukları ile Reddit ve TikTok’taki binlerce paylaşım incelenerek aday liste oluşturuldu. Uzman jüri ise kelimeleri ses yapısı, anlam derinliği, kültürel önem ve nadirlik kriterlerine göre puanladı.

Listede Türkçeden “yakamoz” kelimesi de yer aldı. Ay ışığının su yüzeyinde oluşturduğu gümüşi parıltıyı ifade eden “yakamoz”, dünyanın en güzel 15 kelimesi arasına girmeyi başardı.

2007 yılında ise Yakamoz kelimesi “dünyanın en güzel sözcüğü” olarak seçilmişti. Almanya’nın başkenti Berlin’deki Dış İlişkiler Enstitüsü tarafından 2007 yılı Kasım ayında düzenlenen ve 60 ülkeden yaklaşık 2 bin 500 kelimenin göz önünde tutulduğu yarışmada, 3 kişilik bir jüri tarafından dünyanın en güzel sözcüğü olarak belirlenmişti.

Yarişmada, “yakamoz” sözcüğünün, orijinalliği, anlamı ve kültürel önemi açısından birinciliğe layık görüldüğü bildirilmişti. Yarışmada ikinciliği, “horlamak” anlamına gelen Çince “Hu lu” kelimesi kazanırken, üçüncülüğü de Afrika’daki Luganda dilinde“düzensiz” anlamına gelen ilginç bir sözcük olan “Volongoto” sözcüğü elde etmişti.

HANGİ KELİMELER FİNALE KALDI?

Yarışmanın final listesinde farklı kültürlerin özgün düşünce biçimlerini yansıtan birçok kavram yer aldı. Kaybedilmiş bir şeye duyulan özlemi ifade eden Portekizce “saudade”, her sabah uyanma sebebi anlamına gelen Japonca “ikigai“, artık dönülmesi mümkün olmayan bir yere duyulan hasreti simgeleyen Galce “hiraeth”, insanlık ve birlik felsefesini anlatan Zulu dili kökenli “ubuntu” ile maddi değerler yerine fikirlerle yaşayan kişileri tanımlayan Yidişçe “luftmensch” en beğenilen kelimeler arasında gösterildi.

LİSTEDE BAŞKA HANGİ KELİMELER VAR?

Araştırmada farklı kültürlerden birçok kelime de dikkat çekti. Listeye giren bazı ifadeler ve anlamları şöyle:

• Yakamoz (Türkçe): Ay ışığının su yüzeyindeki gümüşi parıltısı..
• Ubuntu (Zulu): “”Ben varım çünkü biz varız” anlayışına dayanan insani paylaşım felsefesi.
• Hiraeth (Galce): Hiç tanınmamış veya kaybolmuş bir yuvaya duyulan derin özlem.
• İkigai (Japonca): İnsana her sabah uyanma nedeni veren yaşam amacı.
• Kintsugi (Japonca): Kırık seramiklerin altınla onarılarak kusurların kabulünü simgeleyen geleneksel sanat.
• Mamihlapinatapai (Yaghan): İki kişinin birbirinden ilk adımı beklediği anlam yüklü bakışma anı.
• Poronkusema (Fince): Bir ren geyiğinin durmadan kat edebileceği mesafeyi ifade eden geleneksel ölçü birimi.
• Saudade (Portekizce): Özlenen kişi ya da şeye duyulan tatlı-sert hüzün.
• Aura (Yunanca): Bir kişinin çevresinde hissedilen kendine özgü enerji ve atmosfer.
• Iriy (Ukraynaca): Ruhların ve kuşların kışın göç ettiğine inanılan efsanevi sıcak diyar.
• Luftmensch (Yidiş): Hayalleriyle yaşayan idealist kişi.
• Naz (Urduca): Koşulsuz sevilmenin verdiği güven ve şımarıklık hissi.
• Ojalá (İspanyolca): Güçlü bir dileği ifade eden “keşke” anlamındaki sözcük.
• Zephyr (Yunanca): Hafif, serinletici ve huzur veren tatlı esinti....

Kaynak: Yakmoza